ناباروری زمانی اتفاق می افتد که یک زوج نمی تواند پس از داشتن رابطه جنسی منظم و محافظت نشده ، بچه دار شوند.

ممکن است یک مرد نتواند در رابطه جنسی و در حاملگی نقش آفرینی کند و یا اینکه یک زن قادر به بارداری و یا نگه داشتن جنین  نباشد . تعریف ناباروری را می توان بدین صورت بیان کرد : اگر پس از 12 ماه رابطه جنسی منظم و کنترل نشده بارداری صورت نگیرد ، آن زوج مشکوک به بیماری ناباروری هستند.

در سراسر جهان، 8 تا 12 درصد از زوج ها مشکلات باروری را تجربه می کنند. تحقیقات انجام شده نشان می دهد بین 45 تا 50 درصد موارد از عواملی است که آقایان بر آن تاثیر می گذارند.

 

علت ناباروری در مردان :

موارد زیر علل شایع ناباروری در مردان است .

مایع منی و اسپرم

مایع منی ، مایع شیری رنگی است که از آلت تناسلی آقایان در هنگام ارگاسم آزاد می شود. آب منی شامل مایع و اسپرم است. این مایع ازغده پروستات، کیسه منی، و دیگر غدد جنسی می آید .

اسپرم در بیضه تولید می شود.

هنگامی که در بدن یک مرد مایع منی تولید می شود و از طریق آلت تناسلی خارج می شود ، مایع منی منجر به انتقال اسپرم به سمت تخمک در داخل رحم می شود.

مشکلات زیر ممکن است در آقایان ایجاد شود :

  • تعداد کم اسپرم : آقایانی که در هنگام خروج منی خود تعداد کم اسپرم دارند در باروری مشکل دارند . تعداد اسپرم باید حداقل 15 میلیون در هر انزال باشد . حدود یک سوم از زوج ها به علت کم بودن تعداد اسپرم، مشکل دارند.
  • تحرک آرام اسپرم ( مشکل حرکتی ): به شرایطی گفته می شود که اسپرم نتواند حرکت کند و خود را به تخمک برساند .
  • اسپرم غیر طبیعی: اسپرم ممکن است شکل غیر معمولی داشته باشد و نمی تواند به تخمک برسد و آن را بارور کند .

اگر اسپرم شکل درستی نداشته باشد و یا با سرعت و غلطت کامل به تخمک نرسد ، ممكن است قابلیت باروری خود را از دست بدهد . بر اساس تحقیقات انجام شده حدود 2 درصد از مردان دارای اسپرم با شکل نا متعارف هستند .

منی غیر طبیعی ممکن است قادر به انتقال اسپرم به طور موثر نباشد.

این مشکل می تواند از موارد زیر ایجاد شود :

  • یک وضعیت پزشکی : این موضوع می تواند یک عفونت بیضه، سرطان یا جراحی باشد.
  • بیضه ها بیش از حد در گرم باشند : از نتایج آن می توان به واریکوسل یا ورید واریسی در اسکروتوم اشاره کرد .همچنین استفاده از سونا یا حمام های داغ، پوشیدن لباس های تنگ و کار در محیط های گرم به بیضه ها آسیب می رساند .
  • اختلالات در انزال: اگر مجاری بیرون کننده آب منی مسدود شوند، منی ممکن است به مثانه منتقل شود
  • عدم تعادل هورمونی: به عنوان مثال، هیپوگونادیزم می تواند به کمبود تستوسترون منجر شود.

از علل دیگر می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • عوامل ژنتیکی: انسان باید یک کروموزوم X و Y داشته باشد. اگر او دو کروموزوم X و یک کروموزوم Y داشته باشد، همانطور که در سندرم کلین فلتر ، بیضه ها به طور غیر طبیعی رشد می کنند در نتیجه تستوسترون کم ، مقدار اسپرم کم یا بدون اسپرم وجود خواهد داشت.
  • صرع: اگر این اتفاق بعد از بلوغ رخ دهد، التهاب بیضه ها ممکن است بر تولید اسپرم تاثیر بگذارد.
  • هیپوسپادیاس : باز شدن مجرا زیر آلت تناسلی مرد به جای نوک آن را گویند . این اختلال معمولا در نوزادان با جراحی تصحیح می شود. اگر تصحیح انجام نشود، ممکن است برای رسیدن اسپرم به رحم زن مشکل ایجاد شود . هیپوسپادیاس در حدود 1 مورد در هر 500 پسران نوزاد ایجاد می شود.
  • پرتودرمانی : این کار می تواند تولید اسپرم را مختل کند. شدت از بین رفتن اسپرم معمولا بستگی به نزدیک شدن پرتو درمانی به بیضه ها دارد .
  • برخی بیماری ها: شرایطی که بعضی اوقات با باروری پایین تر در مردان ارتباط دارد عبارتند از کم خونی، سندرم کوشینگ، دیابت و بیماری تیروئید .

بعضی ازموارد زیر خطر ابتلا به مشکلات باروری در مردان را افزایش می دهند.

  • شیمی درمانی: بعضی از انواع شیمی درمانی ممكن است میزان اسپرم را به میزان قابل توجهی كاهش دهند.
  • سن: باروری مردان بعد از 40 سال شروع به کاهش می کند.
  • قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی: برای مثال، آفت کش ها ممکن است خطر کاهش اسپرم را افزایش دهند.
  • مصرف الکل بیش از حد: این عامل ممکن است باروری مردانه را کاهش دهد.پ
  • اضافه وزن یا چاقی: چاقی در آقایان احتمال باروری را کاهش می دهد.
  • استرس ذهنی: استرس می تواند یک عامل محرک باشد، به خصوص اگر باعث کاهش فعالیت جنسی شود.

علل ناباروری در بانوان :

ناباروری در زنان همچنین می تواند طیفی از علل را داشته باشد.

عوامل خطرساز

عوامل خطرساز که باعث افزایش احتمال نازایی می شوند عبارتند از:

  • سن: توانایی بارداری از حدود سنی 32 سالگی شروع به کاهش می کند.
  • سیگار کشیدن: سیگار کشیدن به طور قابل توجهی خطر ناباروری را در مردان و زنان افزایش می دهد و ممکن است تاثیر درمان های بارداری را کاهش دهد . سیگار کشیدن در دوران بارداری احتمال سقط را افزایش می دهد . همچنین دود سیگار نیز در ارتباط با کاهش نرخ باروری تاثیر دارد .
  • الکل : هر مقدار از مصرف الکل می تواند شانس باروری را تحت تاثیر قرار دهد .
  • چاقی یا اضافه وزن : این موضوع می تواند خطر ناباروری را در زنان و مردان افزایش دهد.
  • اختلال در خوردن : اگر در نحوه خوردن غذا اختلال باشد و منجر به کاهش وزن شدید شود، مشکلات باروری ممکن است بوجود آید.
  • رژیم غذایی : فقدان اسید فولیک، آهن، روی و ویتامین B-12 بر روی باروری تاثیر می گذارد. زنانی که در معرض خطر هستند، از جمله افرادی که رژیم گیاهخواری دارند ، باید از پزشک درباره مکملهای مورد نیاز بدن سوال کنند.
  • ورزش: تمرینات بیش از حد و یا بسیارکم ممکن است منجر به مشکلات باروری شود.
  • عفونت های منتقله از راه جنسی (STIs) : کلامیدیا می تواند به لوله های فالوپ در یک زن را آسیب برساند و باعث التهاب در بیضه های آقایان می شود. برخی دیگر از عفونت های منطقله از رابطه جنسی نیز ممکن است باعث ناباروری شوند.
  • قرار گرفتن در معرض برخی از مواد شیمیایی : برخی از آفت کش ها، علف کش ها و فلزاتی مانند سرب و حلال ها با ایجاد مشکلات باروری در مردان و زنان مرتبط است . مطالعه کمی نشان می دهد که مواد تشکیل دهنده برخی مواد شوینده خانگی هم ممکن است باروری را کاهش دهند.
  • استرس ذهنی : این مورد ممکن است بر تخمک گذاری زن و تولید اسپرم مردانه تاثیر گذارد و می تواند منجر به کاهش فعالیت جنسی شود.

شرایط پزشکی :

برخی از شرایط پزشکی می تواند باروری را تحت تاثیر قرار دهد.

اختلالات تخمک گذاری شایع ترین علت ناباروری در زنان است . تخمک گذاری به آزاد شدن هر تخمک از تخمدان را گویند . تخمک ها ممکن است هرگز آزاد نشوند و یا فقط در برخی از دوره ها آزاد شوند.

اختلالات تخمک گذاری می تواند به علت:

  • از کار افتادن زودرس تخمدان : تخمدانها قبل از 40 سالگی کار تخمک گذاری را متوقف می کنند.
  • سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS): تخمدان غیر طبیعی عمل می کند و تخمک گذاری ممکن نیست.
  • هیپرپرولاکتینمی: اگر سطح پرولاکتین بالا باشد و زن باردار نباشد و یا شیردهی نداشته باشد ، ممکن است تخمک گذاری و باروری را تحت تاثیر قرار دهد.
  • کیفیت ضعیف تخمک : تخمک هایی که آسیب دیده یا ناهنجاری های ژنتیکی ایجاد می کنند، نمی توانند بارداری را حفظ کنند. هر چه زنان مسن تر باشند، خطر بالاتر است.
  • مشکلات تیروئید : یک غده تیروئید بیش از حد فعال یا غیر فعال می تواند منجر به عدم تعادل هورمونی شود.
  • شرایط سخت : این شرایط شامل ایدز یا سرطان است.

مشکلات رحم و یا لوله های فالوپ می تواند مانع از انتقال تخمک از تخمدان به رحم یا رحم شود . اگر تخمک حرکت نکند طبیعی است که باروری اتفاق نیوفتد.

علل حرکت نکردن تخمک هاعبارتند از:

  • جراحی : جراحی لگن گاهی اوقات می تواند باعث آسیب به لوله های فالوپی شود . جراحی گردن رحم گاهی اوقات ممکن است باعث التهاب و یا کوتاه شدن دهانه رحم شود. دهانه رحم همان گردن رحم است.
  • فیبروئید زیر جلدی: تومورهای خوش خیم یا غیر سرطانی در دیواره عضلانی رحم رخ می دهد. آنها می توانند با لانه گزینی در دیواره ها لوله های فالوپ را مسدود کنند و مانع اسپرم از باروری تخمک ها شود . فیبروئید های بزرگ می توانند فک و صورت رحم را بزرگ کنند و ابعاد حفره رحم را گسترش دهند و در نتیجه فاصله ای را که اسپرم به آن نیاز دارد تا به رحم برسد افزایش می دهد.
  • آندومتریوز: سلول هایی که معمولا در داخل رحم قرار می گیرند شروع به رشد در جاهای دیگر بدن می کنند.
  • درمان عقیم سازی قبلی: در زنانی که قبلا لوله های فالوپ خود را مسدود کرده اند می توان روند را معکوس کرد و لوله هارا باز کرد اما شانس باروری بسیار کم می شود .

داروها، درمان، و مواد مخدر

برخی از داروها می توانند باروری در یک زن را تحت تاثیر قرار دهند.

  • داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) : استفاده طولانی مدت از آسپیرین یا ایبوپروفن ممکن است برای بارداری مشکل ایجاد کند .
  • شیمی درمانی : بعضی از داروهای شیمی درمانی می توانند منجر به نارسایی تخمدان شوند و در برخی موارد ممکن است دائمی باشد .
  • پرتودرمانی : در صورت نزدیک شدن به اندام های تولید مثل، این موضوع می تواند خطر ابتلا به مشکلات ناباروری را افزایش دهد.
  • کلسترول : یک مطالعه نشان داده است که سطوح کلسترول بالا ممکن است بر باروری زنان تاثیر بگذارد.

معالجه :

درمان ناباروری به عوامل بسیاری از جمله سن فردی که مایل است باردار شود ، مدت زمان ناباروری ، سلیقه شخصی و وضعیت سلامت عمومی آنها بستگی دارند .

دفعات مقاربت :

به یک زوج ممکن است توصیه شود که مقاربت جنسی بیشتر در دوران تخمک گذاری داشته باشند. اسپرم میتواند تا 5 روز در داخل رحم زنده بماند، در حالی که تخمک میتواند تا 1 روز پس از تخمک گذاری بارور شود . بر اساس این تئوری، ممکن است در هر یک از این 6 روز که قبل و در طی تخمک گذاری مقارب رخ می دهد، بارداری صورت گیرد .

برخی معتقدند که تعداد دفعاتی که یک زن و شوهر مقاربت می کند باید افزایش یابد تا میزان اسپرم افزایش یابد اما در بسیاری موارد تاثیر گذار نمی باشد .

 

درمان های باروری برای مردان

درمان بستگی به علت اصلی ناباروری دارد.

اختلال نعوظ یا انزال زودرس : داروها، رویکردهای رفتاری یا هر دو آنها می توانند به بهبود باروری کمک کنند.

واریکوسل : جراحی و برداشتن وریدهای واریسی در کیسه بیضه ممکن است کمک کند.

انسداد مجاری انزال : اسپرم می تواند به طور مستقیم از بیضه ها استخراج و به داخل تخمک در آزمایشگاه تزریق شود.

کاهش انزال:  اسپرم را می توان به طور مستقیم از مثانه کشید و به تخمک در آزمایشگاه تزریق کرد .

جراحی برای انسداد اپیدیدیم : یک اپیدیدیم مسدود شده را می توان جراحی کرد. اپیدیدیم یک ساختار کویل مانند در بیضه ها است که به ذخیره و انتقال اسپرم کمک می کند. اگر اپیدیدیم مسدود شود، اسپرم ممکن است به درستی خارج نشود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *